شام غریبان
در لغت ، به معناى شب مردم غريب و از يار و ديار دور افتاده است ، شام مسافران كه وحشتناك مى باشد .
شام غريبان گرفتن : زارى كردن به درد ، چنان كه بر وفات كسى گريستن و غم نمودن . شب اول وفات كسى براى خانواده آن كس،شب يازدهم محرم و عزادارى بعد از آن شب .
در اصطلاح،به مراسم سوگوارى شبانه در شب يازدهم محرم گفته مى شود كه مردم به صورت دو گروه مجزا ، پس از غروب آفتاب عاشورا در مسجدها و تكيه ها ، با خواندن نوحههاى غمگين ، ياد اسراى اهل بيت را گرامى مىدارند . اين برنامه ، اغلب با در دست داشتن شمعهايى و در شب تاريك يازدهم محرم انجام مى گيرد و بيشتر از كودكان و نونهالان در اين سوگوارى تمثيلى استفاده مى شود .
ياد كردى است از آوارگى اهل بيت امام حسين«ع» و كودكان باز مانده از شهداى كربلا كه در غروب عاشورا ، بىپناه و درمانده ،در ظلمت اندوهبار شب ، در دشت و بيابان كربلا به سر آوردند. در اين شب،«مراسمى ساده و غمانگيز بر پا مىشود و عزاداران با لباسهاى سياه و شمعى افروخته دردست گرفته ،كاه بر سر مى پاشند و نوحههاى غم انگيز مى خوانند و دسته دسته در معابر حركت مى كنند و هر چند قدم، مدتى مى نشينند و مى گريند ، آرام و غمناك . در اين مراسم به كلى سينه زنى نمىشود و علم و بيرق نيز حركت داده نمى شود »
